Yerel İklim Değişikliği Eylem Planları Yönetmeliği Resmi Gazete’de Yayımlandı

İklim Kanunu ile yasal zemini oluşturulan Yerel İklim Değişikliği Eylem Planlarının (YİDEP) hazırlanması, karara bağlanması, uygulanması, izlenmesi, değerlendirilmesi ve raporlanmasına ilişkin idari ve teknik çerçeveyi düzenleyen “Yerel İklim Değişikliği Eylem Planları ile İl İklim Değişikliği Koordinasyon Kurulları Hakkında Yönetmelik”, 4 Ağustos 2026 tarihli ve 33330 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Yönetmelikle birlikte YİDEP sürecinde merkezi ve yerel idarelerin görev ve sorumlulukları ile İl İklim Değişikliği Koordinasyon Kurullarının (İİDKK) yapısı ve çalışma usullerine ilişkin detaylar belirlendi.

YİDEP Hazırlık Süreci

Yönetmeliğe göre YİDEP’ler, her ilin sınırlarının tamamını kapsayan bütüncül planlar olarak hazırlanacak. Planlarda iklim değişikliğine uyum ve sera gazı emisyonlarının azaltımı birlikte ele alınacak; hazırlık sürecinde katılımcılık, bilimsel yaklaşım ve adil geçiş gereklilikleri gözetilecek. Ulusal, bölgesel ve yerel ölçekteki mevcut planlama araçlarının yanı sıra iklim risk değerlendirmeleri ve tehlike haritaları da YİDEP çalışmalarına temel oluşturacak. YİDEP’lerin hazırlanması, uygulanması, izlenmesi, değerlendirilmesi ve raporlanmasına ilişkin ayrıntılı yöntemler ise İklim Değişikliği Başkanlığı tarafından yayımlanacak teknik kılavuzla belirlenecek. Başkanlık ayrıca İklim Portal’ın ve YİDEP verilerinin takip edileceği E-YİDEP sisteminin kurulmasından sorumlu olacak.

Hazırlık süreci valinin koordinasyonunda yürütülecek. Büyükşehirlerde planın hazırlanmasından büyükşehir belediyesi; diğer illerde ise il belediyesi ve il özel idaresi birlikte sorumlu olacak. İlgili kamu kurum ve kuruluşları da veri paylaşımı, eylemlerin belirlenmesi ve kendilerine verilen sorumlulukların uygulanması yoluyla sürece katılacak. Hazırlanan taslak YİDEP, uygulama döneminden önceki yılın 1 Ekim tarihine kadar İİDKK’a sunulacak. Kurul tarafından karara bağlanan planlar E-YİDEP sistemine girilecek ve kamuoyunun erişimine açılmak üzere İklim Portal’a yüklenecek. YİDEP’lerin her beş yılda bir güncellenmesi ve yeni plan hazırlanırken önceki uygulama dönemine ilişkin değerlendirmelerin dikkate alınması öngörülüyor.

Yönetmelik, YİDEP’lerin asgari içeriğini de belirliyor. Buna göre planlar;

• İlin coğrafi, ekolojik, demografik, sosyal, kültürel ve ekonomik yapısı ile iklim özelliklerine ilişkin verileri,
• İklim değişikliğiyle ilişkili kayıp ve zararları,
• İl düzeyindeki iklim risk değerlendirmesini,
• İklim değişikliğine uyum hedeflerini ve bu hedeflere yönelik eylemleri,
• İl sera gazı emisyon envanterini,
• Sera gazı emisyonlarının azaltım hedeflerini ve eylemlerini,
• Eylemlerden sorumlu kurum ve kuruluşları,
• Uygulama dönemlerini, izleme göstergelerini, bütçeleri ve olası finansman kaynaklarını

içerecek.

İl İklim Değişikliği Koordinasyon Kurulları’nın (İİDKK) Yapısı

Her ilde vali başkanlığında İl İklim Değişikliği Koordinasyon Kurulu kurulacak. Kurullarda ilgili bakanlıkların il veya bölge teşkilatları, yerel yönetimler, il özel idareleri, kalkınma ajansları, ticaret ve sanayi odaları ile diğer ilgili kurumlar temsil edilecek. Meslek kuruluşları, sivil toplum kuruluşları ve üniversitelerin karar alma yetkisine sahip temsilcileri de konularına göre kurul çalışmalarına katılabilecek. Gerektiğinde özel sektör temsilcileri ve uzmanlar toplantılara oy hakkı olmaksızın davet edilebilecek. Kurullar, YİDEP taslaklarını değerlendirmek ve karara bağlamakla birlikte planların uygulanmasını da yıllık olarak izleyecek. Uygulamada karşılaşılan sorunların değerlendirilmesi, gerekli yönlendirmelerin yapılması ve sonraki planlama dönemine ilişkin tavsiyelerin oluşturulması da kurulların görevleri arasında yer alacak. İİDKK’lar tarafından hazırlanan yıllık değerlendirme raporları da İklim Portal üzerinden kamuoyuyla paylaşılacak.

İlk Kez Hazırlanacak YİDEP’ler

Yönetmeliğin geçiş hükümlerine göre İİDKK’ların en geç 31 Aralık 2026 tarihine kadar oluşturulması gerekiyor. İlk YİDEP’ler 2028–2032 dönemini kapsayacak ve planların 31 Aralık 2027 tarihine kadar ilgili İİDKK tarafından karara bağlanması gerekecek. Bakanlık, gerekli görmesi halinde bu süreyi bir yıla kadar uzatabilecek. Yönetmeliğin yayımlanmasından önce il ölçeğinde iklim değişikliği eylem planı hazırlamış olan illerin de mevcut planlarını yeni düzenlemeye uygun hale getirerek belirtilen süre içerisinde YİDEP’lerini hazırlaması gerekiyor.